کامپیوتر

در زبان انگلیسی «کامپیوتر» به دستگاه خودکاری می گفتند که محاسبات ریاضی را (بدون ابزارهای کمکی مکانیکی) انجام می داد. بر پایهٔ «واژه نامه ریشه یابی Bahart Concise» واژهٔ کامپیوتر در سال ۱۶۴۶ به زبان انگلیسی وارد گردید که به معنی «شخصی که محاسبه می کند» بوده است و سپس از سال ۱۸۹۷ به ماشین های محاسبه مکانیکی گفته می شد. در هنگام جنگ جهانی دوم «کامپیوتر» به زنان نظامی انگلیسی و آمریکایی که کارشان محاسبه مسیرهای شلیک توپ های بزرگ جنگی به وسیله ابزار مشابهی بود، اشاره می کرد

در اوایل دهه ۵۰ میلادی هنوز اصطلاح ماشین حساب (computing machines) برای معرفی این ماشین ها به کار می رفت. پس از آن عبارت کوتاه تر کامپیوتر (computer) به جای آن به کار گرفته شد. ورود این ماشین به ایران در اوائل دهه ۱۳۴۰ بود و در فارسی از آن زمان به آن «کامپیوتر» می گفتند. واژه رایانه در دو دهه اخیر در فارسی رایج شده است.

برابر این واژه در زبان های دیگر حتماً همان واژه زبان انگلیسی نیست. در زبان فرانسوی واژه "ordinateur"، که معادل «سازمان ده» یا «ماشین مرتب ساز» می باشد به کار می رود. در اسپانیایی "ordenador" با معنایی مشابه استفاده می شود، همچنین در دیگر کشورهای اسپانیایی زبان computadora به صورت انگلیسی مآبانه ای ادا می شود. در پرتغالی واژه computador به کار می رود که از واژه computar گرفته شده و به معنای «محاسبه کردن» می باشد. در ایتالیایی واژه "calcolatore" که معنای ماشین حساب بکار می رود که بیشتر روی ویژگی حسابگری منطقی آن تاکید دارد. در سوئدی رایانه "dator" خوانده می شود که از "data" (داده ها) برگرفته شده است. به فنلاندی "tietokone" خوانده می شود که به معنی «ماشین اطلاعات» می باشد. اما در زبان ایسلندی توصیف شاعرانه تری بکار می رود، «tölva» که واژه ایست مرکب و به معنای «زن پیشگوی شمارشگر» می باشد. در چینی رایانه «dian nao» یا «مغز برقی» خوانده می شود. در انگلیسی واژه ها و تعابیر گوناگونی استفاده می شود، به عنوان مثال دستگاه داده پرداز («data processing machine»). اما اکنون اکثر انسان ها کامپیوتر را مهم ترین نیاز بشر می دانند. کامپیوتر در زبان فارسی به رایانه معروف است